spot_img

Zmiany w kanonie lektur od 1 września 2021 roku

Ministerstwo Edukacji i Nauki podało zmienioną listę lektur z języka polskiego obowiązującą od 1 września 2021 roku na wszystkich etapach kształcenia.

Zmieniony wykaz lektur będzie obowiązywał w klasach I-III szkoły podstawowej, w klasach IV-VI oraz VII i VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych.

Zmiany dotyczą głównie lektur uzupełniających (w przypadku klas I-III szkoły podstawowej – propozycji lektur do wspólnego i indywidualnego czytania) i polegają na zaproponowaniu takich pozycji książkowych, które warto omawiać z uczniami ze względu na ich walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników). Za: komunikat MEiN


Pełne zestawienie zmian w liście lektur

Typ szkołyLektury usunięte Nowe pozycje na listachPrzeniesienia
Szkoła podstawowa: klasy I–III1) Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz, Zaczarowana zagroda;
2) Mira Jaworczakowa, Oto jest Kasia;
3) Leszek Kołakowski, Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?;
4) Marcin Pałasz, Sposób na Elfa
1) Dorota Gellner, Wścibscy;
2) Julita Grodek, Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie;
3) Tom Justyniarski, Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca;
4) Piotr Kordyasz, Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły (fragmenty);
5) Zofia Kossak-Szczucka, Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata;
6) Åsa Lind, Piaskowy Wilk;
7) Aleksandra i Daniel Mizielińscy, Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych
 
Szkoła podstawowa: klasy IV–VILektury uzupełniające:
Karol May, Winnetou      
Lektury uzupełniające:
1) Carlo Collodi, Pinokio;
2) John Flanagan, Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu;
3) Emilia Kiereś, Rzeka;
4) Zofia Kossak-Szczucka, Topsy i Lupus;
5) Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe;
6) Alan Aleksander Milne, Kubuś Puchatek;
7) Longin Jan Okoń, Tecumseh;
8) Ferdynand Antoni Ossendowski, Słoń Birara;
9) Jacek Podsiadło, Czerwona kartka dla Sprężyny
10) Louis de Wohl, Posłaniec króla
Rafał Kosik, Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi – przeniesiona z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających    
Szkoła podstawowa: klasy VII i VIIILektury uzupełniające: Nancy H. Kleinbaum, Stowarzyszenie Umarłych Poetów;  Lektury uzupełniające:
1) Lloyd Cassel Douglas, Wielki Rybak;
2) Zofia Kossak-Szczucka, Bursztyny (wybrane opowiadanie);
3) André Frossard, Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II;
4) Bolesław Prus, Placówka, Zemsta;
5) Henryk Sienkiewicz, Sąd Ozyrysa;
6) Nicolas Sparks, Jesienna miłość    
1) Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających jako pozycja: Melchior Wańkowicz, Ziele na kraterze;
2) Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty) – przeniesione z wykazu lektur uzupełniających do wykazu lektur uzupełniających w zakresie rozszerzonym w liceach ogólnokształcących i technikach
Branżowa szkoła I stopniaLektura obowiązkowa wybrane wiersze poety Marcina Świetlickiego  
Liceum ogólnokształcące/
Technikum                                                               Branżowa szkoła II stopnia
Lektura obowiązkowa
Zakres podstawowy: wybrane wiersze następujących poetów: Marcin Świetlicki  


             
Zakres rozszerzony: Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;François Villon, Wielki testament (fragmenty);Piotr Skarga, Żywoty świętych (fragmenty).      
Lektura uzupełniająca

Zakres podstawowy:
1) Kronika Książąt Polskich, oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski;
2) Juliusz Słowacki, Listy do Matki (fragmenty);
3) Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty);
4) Stefan Żeromski, Ludzie bezdomni;
5) Ryszard Krynicki, Adam Zagajewski, wybór wierszy;
6) Witold Pilecki, Raport Witolda;
7) Wiesław Kielar, Anus mundi;
8) Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919;
9) Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;
10) John Ronald Reuel Tolkien, Władca pierścieni. Drużyna pierścienia  

Zakres rozszerzony:
1) Zofia Kossak-Szczucka, Błogosławiona wina;
2) Ferdynand Antoni Ossendowski, Mocni ludzie; Ludzie, zwierzęta, bogowie;
3) Krystyna Lubieniecka-Baraniak, Gdy brat staje się katem;
4) Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei (fragmenty); Tryptyk rzymski; Pamięć i tożsamość (fragmenty), Fides et ratio (fragmenty);
5) Karol Wojtyła, Przed sklepem jubilera;
6) Stefan Wyszyński, Zapiski więzienne;
7) Paweł Zuchniewicz, Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim. 
Lektura obowiązkowa zmiana o charakterze redakcyjnym w pkt 49 dotyczącym powojennej piosenki literackiej                                                          







zmiana o charakterze redakcyjnym w pkt 33 dotyczącym powojennej piosenki literackiej
Liceum ogólnokształcące/
Technikum    
Zalecane dzieła teatralne i filmowe  
1) Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;
2) Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk
Zalecane dzieła teatralne i filmowe   Przerwanie działań wojennych, reż. Juliusz Machulski   
Liceum ogólnokształcące/
Technikum    
Teksty polecane do samokształcenia   Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej  Teksty polecane do samokształcenia
1) Jan Błoński, Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku;
2) Grażyna Borkowska, Pozytywiści i inni;
3) Włodzimierz Dłubacz, O kulturę filozofii;
4) Keith Houston, Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski;
5) Czesław Jaroszyński i Piotr Jaroszyński, Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej;
6) Piotr Jaroszyński, Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury;
7) Karl Jaspers, Idea uniwersytetu;
8) Teresa Kowalik, Przemysław Słowiński, Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu;
10) Jakub Z. Lichański, Retoryka. Historia – Teoria – Praktyka, t. I i II; O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem A. Krąpcem OP rozmawia Piotr S. Mazur;
11) Ryszard Przybylski, Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego.  
 

Dodatkowo dla nauczycieli języka polskiego zostanie przygotowany i opublikowany (z końcem sierpnia br.) na stronie internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji komentarz dydaktyczny do zmian na liście lektur w szkole podstawowej (na I i II etapie edukacyjnym) i w szkołach ponadpodstawowych. Za: komunikat MEiN

Narodowe Czytanie 2021 – bezpłatne materiały do pobrania

Źródło zdjęć: freepik.com

- Advertisment -