POLSZCZYZNA. BOGACTWO RÓŻNORODNOŚCI 2026

Ile?

20 000 zł - 80 000 zł

Wkład własny

20%

Kiedy?

Do 16.02.2026 / Zobacz terminarz

Operator

Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej

Strona www

irjr.pl

Warunki

Zobacz regulamin

Kto?

Biblioteki – zob. rozdz IV

Wyniki

Brak

Forma aplikacji

On-line

Liczba wniosków

Jednorazowo 1 wniosek

Przykładowy wniosek

Zobacz wniosek

Instrukcja

Zobacz instrukcję

UWAGA: To pilotażowa edycja programu. Finansowane będą zadania dotyczące języka polskiego i jego odmian, dialektów, gwar, języka śląskiego, a także nowych zjawisk językowo-kulturowych zachodzących w języku polskim i jego odmianach.
INFORMACJA: Do 31 stycznia można składać wnioski w programie „Różnorodność językowa” na projekty kulturalne, które chronią, dokumentują i upowszechniają języki mniejszości.

ROZDZIAŁ I

CELE PROGRAMU

Zwiększenie świadomości, że język polski i jego odmiany są istotnym narzędziem indywidualnego i zbiorowego sposobu wyrażania myśli i emocji, nośnikiem wartości społecznych, materią kultury.

ROZDZIAŁ II

PROJEKTY

Jakie projekty można zrealizować?

Dofinansowanie można przeznaczyć na następujące zadania:

  • 1. Nowe, autorskie utwory artystyczne, w których słowo/tekst są kluczowe: słuchowiska, performance, spektakle, dzieła wizualne, utwory muzyczne, krótkie formy filmowe (np. reportaż, animacja).
  • 2. Działania edukacyjne i popularyzatorskie, np. gry edukacyjne (w tym prototypy gier planszowych), warsztaty, spotkania, wykłady, spacery edukacyjne w gwarach i dialektach, uwzględniające zagadnienia związane z tożsamością lokalną.
  • 3. Działania edukacyjne i popularyzatorskie online, np. webinaria, portale, wideoblogi, podcasty, aplikacje, które służą przekazywaniu wiedzy o polszczyźnie i jej odmianach.
  • 4. Sympozja i konferencje poświęcone językowi polskiemu, jego odmianom i nowym zjawiskom językowo-kulturowym.
  • 5. Kampanie społeczne i edukacyjne o języku polskim, jego odmianach i nowych zjawiskach językowo-kulturowych.

Zobacz również kryteria oceny wniosku w rozdziale VIII oraz koszty kwalifikowane w rozdziale IX.

Jakie są wyłączenia?

  • Z zadania wykluczone 1. nie można finansować są utwory literackie (powieści, opowiadania, utwory poetyckie etc. i ich adaptacje), a także druk i wydawanie książek, płyt etc.
  • W ramach zadania 2. nie można finansować kursów językowych, druku publikacji, produkcji płyt, produkcji gier planszowych etc.
  • W ramach zadania 3. nie można finansować kursów językowych.
  • W ramach zadania 4. nie można finansować przygotowania do druku i druku materiałów pokonferencyjnych.

ROZDZIAŁ III

PRZYKŁADY REALIZACJI

W 2026 roku uruchomiono pierwszą edycję programu.

ROZDZIAŁ IV

UPRAWNIONE PODMIOTY

Kto może złożyć wniosek?

Wnioski mogą składać podmioty posiadające siedzibę w Polsce:

  • samorządowe instytucje kultury (z wyłączeniem instytucji współprowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego), w tym biblioteki publiczne
  • organizacje pozarządowe
  • koła gospodyń wiejskich (wpisane do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich prowadzonego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa)
  • kościoły i związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne
  • podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Czy program przewiduje tryb odwoławczy?

Nie.

ROZDZIAŁ V

DOFINANSOWANIE

Jak duże dofinansowanie można otrzymać?

Minimalna kwota dofinansowania wynosi 20 000 zł. Maksymalna kwota dofinansowania wynosi 80 000 zł.

Czy trzeba wnieść wkład własny?

Tak. Wkład własny wynosi minimum 20% budżetu zadania. Operator programu nie dopuszcza możliwości odstąpienia od wkładu własnego.

 

Jaki jest budżet programu?

W 2026 roku budżet programu wynosi 2 000 000 zł.

ROZDZIAŁ VI

WNIOSEK

Co należy zrobić?

Dokładnie zapoznać się z regulaminem, specyfikacją i wytycznymi programu i złożyć wniosek.

Czy załączniki są wymagane w momencie złożenia wniosku?

Nie, ale na etapie oceny formalnej wniosku Operator programu może zwrócić się do Wnioskodawcy o dostarczenie wszystkich lub wybranych załączników, o których mowa w §12 regulaminu. Dla samorządowych instytucji kultury: statut, odpis z Rejestru instytucji kultury potwierdzony za zgodnością z oryginałem.

Ile można zgłosić wniosków?

Można jednorazowo zgłosić 1 wniosek na jedno spośród kwalifikujących się zadań.

W jakim terminie należy złożyć wniosek?

Zgodnie z terminem podanym w ogłoszeniu i w regulaminie programu. Nabór trwa od 15 stycznia 2026 roku do 16 lutego 2026 roku.

Jak złożyć wniosek?

On-line poprzez stronę witkac.pl.

Czy warto składać wniosek na ostatnią chwilę?

Nie. Lepiej zrobić to zaraz po ogłoszeniu naboru.

ROZDZIAŁ VII

WSKAZÓWKI

Co warto uwzględnić w projekcie?

  • Upowszechnianie wiedzy o języku polskim, jego odmianach i nowych zjawiskach językowo-kulturowych.
  • Tworzenie warunków do szerszej obecności odmian języka polskiego (gwar, dialektów) w przekazie kulturowym i medialnym oraz ich roli w budowaniu tożsamości i poczucia wspólnoty.
  • Wzmacnianie działań związanych z używaniem języka jako środka wyrazu artystycznego, eksperymentowania z językiem.
  • Edukacja w zakresie etyki i kultury języka, budowanie szacunku dla języka i odpowiedzialności za słowo.
  • Promowanie szacunku dla odmienności językowej, przeciwdziałanie agresji językowej, manipulacji i dezinformacji.

UWAGA: Zobacz też kryteria oceny wniosku – rozdz. VIII.

Do kogo najlepiej skierować projekt?

Regulamin programu nie precyzuje preferowanych grup odbiorców, zatem można je dowolnie określić w zależności od wybranego zadania. Mogą to być np.:

  • osoby zainteresowane językiem polskim, jego odmianami i kulturą
  • społeczności lokalne używające gwar i dialektów
  • twórcy i artyści eksperymentujący z językiem
  • edukatorzy oraz szerokie społeczeństwo uczące się szacunku dla języka i przeciwdziałania agresji językowej.

PORDANIK DLA BIBLIOTEKARZY:

JAK NAPISAĆ DOBRY WNIOSEK?

ROZDZIAŁ VIII

OCENA WNIOSKU

Kto dokonuje oceny?

Operator programu i powołani eksperci.

Ile można zdobyć punktów?

Wniosek może uzyskać maksymalnie 100 punktów. Minimalna ocena uprawniająca do otrzymania dofinansowania wynosi 80 pkt (w tym minimum 5 pkt z oceny organizacyjnej).

Czy mogę dodać coś od siebie, by zwiększyć szanse na pozytywną ocenę?

Nie. Zawsze postępuj zgodnie z wytycznymi. Dodatkowe elementy dołączane do wniosku mogą być potraktowane jako błąd formalnoprawny. W przypadku wątpliwości najlepiej zwrócić się po pomoc do operatora programu.

 

Co jest oceniane we wniosku?

Ocena formalna. Błędy formalne wykluczające wniosek z dalszej oceny:

  • nieuwzględnienie we Wniosku wymogów określonych w regulaminie programu
  • złożenie wniosku przez podmiot nieuprawniony
  • podanie we wniosku błędnego numeru NIP lub REGON
  • złożenie więcej niż jednego wniosku
  • złożenie wniosku bez wykorzystania systemu obsługi wniosków WITKAC
  • złożenie wniosku z wykorzystaniem niewłaściwego konta w systemie WITKAC
  • złożenie wniosku po terminie określonym w ogłoszeniu programu
  • niezgodność wniosku z zakresem kwalifikujących się zadań ustalonym w regulaminie
  • brak wkładu własnego lub za mały wkład własny w stosunku do wartości określonych w regulaminie
  • niezgodność kwoty wnioskowanego dofinansowania z limitami ustalonymi w regulaminie
  • niezgodność terminu realizacji zadania z obowiązującymi terminami rozpoczęcia i zakończenia zadania określonymi w regulaminie
  • przeznaczenie wydatków z dofinansowania na koszty nieujęte w wykazie kosztów kwalifikowanych
  • nieprzeznaczenie wszystkich planowanych przychodów z realizacji zadania na koszty związane z jego realizacją
  • przeznaczenie na wkład własny środków z dofinansowania uzyskanego w innym programie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego lub w programach innych instytucji podległych ministerstwu.

Kryteria oceny organizacyjnej

  • Stopień realizacji celów programu.
  • Wniosek przygotowano starannie, tzn. przejrzyście i szczegółowo. Zadbano o powiązanie opisu zadania z harmonogramem, budżetem oraz wskaźnikami.
  • Harmonogram jest przejrzysty i szczegółowy, odzwierciedla elementy składowe zadania i etapy niezbędne do przeprowadzenia działania: merytoryczne, organizacyjne, promocyjne, księgowe i ewaluacyjne oraz związane z dostępnością.
  • Budżet jest przejrzysty i szczegółowy, spójny ze stawkami rynkowymi. Wydatki są racjonalne i niezbędne. W budżecie uwzględniono różne źródła finansowania.
  • Zaplanowano niezbędne związane z zadaniem działania umożliwiające udział osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osobom z niepełnosprawnościami.

Kryteria oceny merytorycznej (wspólne dla każdego zadania)

  • Opis, harmonogram i kosztorys są czytelne, spójne, odzwierciedlają elementy składowe zadania, a przewidziane koszty są racjonalne i zgodne z cenami rynkowymi.
  • Zdiagnozowano potrzeby społeczności pod kontem zasadności realizacji Zadania. Uwzględniono udział przedstawicieli przy realizacji zadania.
  • Zaplanowano działania uwzględniające gwary/dialekty języka polskiego i nowe zjawiska językowo-kulturowe.
  • Uwzględniono udział ekspertów w planowanym zadaniu.
  • Zaplanowano działania, które łączą to, co lokalne, ważne dla określonej społeczności lokalnej, z wartościami uniwersalnymi – współdziałaniem, akceptacją, otwartością.
  • Do współpracy przy realizacji projektu zaproszono różnorodne podmioty, m.in.: instytucje kultury, podmioty NGO, placówki oświatowe, placówki opiekuńcze.
  • Osoby zaangażowane w zadanie mają doświadczenie zapewniające rzetelne przeprowadzenie zaplanowanych działań i rozliczenie zadania dofinansowanego ze środków publicznych.

Kryteria oceny merytorycznej specyficzne dla zadania nr 1. Nowe, autorskie utwory artystyczne, w których słowo/tekst są kluczowe: słuchowiska, performance, spektakle, dzieła wizualne, utwory muzyczne, krótkie formy filmowe (np. reportaż, animacja):

  • Przedsięwzięcie artystyczne integruje lokalne wspólnoty. Język jest w zadaniu elementem wzmacniającym poczucie tożsamości oraz podkreślającym wartości wynikające z bogactwa polszczyzny. Język nie jest tylko narzędziem komunikacji, ale przede wszystkim materią twórczą.
  • Koncepcja przedsięwzięcia artystycznego odpowiada na współczesne potrzeby społeczne i środowiskowe, a język jest jej istotnym elementem.
  • Twórcy zaangażowani w zadanie mają dorobek twórczy, który gwarantuje rzetelne wykonanie utworu.

Kryteria oceny merytorycznej specyficzne dla zadania nr 2. Działania edukacyjne i popularyzatorskie, np. gry edukacyjne, warsztaty, spotkania, wykłady, spacery edukacyjne w gwarach i dialektach, uwzględniające zagadnienia związane z tożsamością lokalnością:

  • Koncepcja przedsięwzięcia edukacyjnego/popularyzatorskiego odpowiada na potrzeby edukacyjne i społeczne uczestników, w tym uwzględnia współczesne wyzwania edukacyjne, np. cywilizacyjno-społeczne, informacyjno-technologiczne, ekologiczne, zrównoważonego rozwoju.
  • Zaplanowano angażujące formy pracy z uczestnikami, np.: działania interaktywne zachęcające do własnych poszukiwań, twórczości i refleksji oraz happeningi, gry i zabawy.
  • Zadanie przyniesie trwałe rezultaty w formie np. publikacji cyfrowej, scenariusza etc., które zostaną udostępnione w domenie publicznej na zasadach licencji z uznaniem autorstwa.

Kryteria oceny organizacyjno-merytorycznej specyficzne dla zadania nr 3. Działania edukacyjne i popularyzatorskie online, np. webinaria, portale, wideoblogi, podcasty, aplikacje, które służą przekazywaniu wiedzy o polszczyźnie i jej odmianach:

  • Koncepcja przedsięwzięcia edukacyjnego/popularyzatorskiego uwzględnia potrzeby wskazanych grup obiorców, ma właściwą formę, angażuje i zachęca do samodzielnego zgłębiania tematu.
  • Zaplanowano prezentację interdyscyplinarnych treści, tak by język pokazać na tle historycznym, kulturowym, społecznym.
  • Koncepcja dotyczy współczesności, uwzględnia aktualny stan wiedzy o języku polskim i jego odmianach.

Kryteria oceny organizacyjno-merytorycznej specyficzne dla zadania nr 4. Sympozja i konferencje poświęcone językowi polskiemu, jego odmianom i nowym zjawiskom językowo-kulturowym:

  • Uwzględniono aktualny stan wiedzy i wyzwania związane z językiem polskim, jego odmianami oraz nowymi zjawiskami językowo-kulturowymi.
  • Powołano komitet naukowy, zaangażowano osoby z dorobkiem naukowym oraz przedstawicieli różnych środowisk – nauczycieli, działaczy społecznych, dziennikarzy, aktywistów (prowadzących blogi, portale, repozytoria itp.).
  • Zaplanowano prezentację interdyscyplinarnych treści, umieszczenie tematyki języka we współczesnym kontekście kulturowym.

Kryteria oceny organizacyjno-merytorycznej specyficzne dla zadania nr 5. Kampanie społeczne i edukacyjne o języku polskim, jego odmianach i nowych zjawiskach językowo-kulturowych:

  • Pomysł kampanii w oryginalny sposób odnosi się do celów programu.
  • Koncepcja przedsięwzięcia koresponduje ze współczesnymi wyzwaniami społecznymi, np. zapobiega mowie nienawiści, przeciwdziała dezinformacji, propagandzie, odpowiada na zjawiska przemocy z wykorzystaniem języka, np. hiperpoprawność, deprecjonowanie odmian polszczyzny.
  • W kampanii zaplanowano zastosowanie narzędzi, kanałów komunikacji umożliwiających dotarcie do wybranej grupy odbiorców i wpływ na zmianę społeczną.

ROZDZIAŁ IX

KOSZTORYS I ROZLICZENIE

Jakie są koszty kwalifikowane?
Co należy uwzględnić w kosztorysie?

Wydatki związane z realizacją zadania muszą spełniać następujące warunki (łącznie), tj. być: niezbędne do realizacji zadania, efektywne i racjonalne, poniesione (płacone) w okresie kwalifikowalności wydatków, tj. w okresie realizacji zadania, udokumentowane na podstawie faktury, rachunku lub innego równoważnego dokumentu księgowego oraz poniesione przez wnioskodawcę.

Dofinansowanie może być przeznaczone m.in. na:

  • Honoraria/wynagrodzenia za działania merytoryczne i obsługę zadania
  • Koszty związane z dostosowaniem działań i formy przekazu do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami
  • Zakup drobnych materiałów (wraz z dostawą) niezbędnych do realizacji zadania (np. do prowadzenia zajęć warsztatowych, organizacji spotkań, konferencji, dokumentacji): tonery, płyty CD/DVD, pendrive’y, karty pamięci, materiały biurowe itp.
  • Usługi pocztowe i kurierskie
  • Koszty podróży/transportu oraz paliwa
  • Wyposażenie niezbędne do realizacji zadania
  • Poligrafia – projekty graficzne i wydruk materiałów promocyjnych, informacyjnych i edukacyjnych, dyplomów stanowiących część zadania oraz ich dystrybucja
  • Scenografia, rekwizyty, aranżacja wystaw, kostiumy
  • Dokumentacja/rejestracja realizacji zadania (filmowa, dźwiękowa, zdjęciowa)
  • Noclegi i wyżywienie dla uczestników i osób związanych z realizacją zadania
  • Niezbędne ubezpieczenia ludzi i sprzętu
  • Koszty promocji i kampanii informacyjnej (np. zakup czasu antenowego, projekt modernizacji strony internetowej zadania)
  • Zakup praw autorskich lub licencji
  • Koszt wynajęcia obiektów, pomieszczeń, przestrzeni (lokacji) na potrzeby realizacji zadania
  • Koszty wynajmu zabezpieczenia medycznego i ppoż., środki ochrony indywidualnej oraz ochrony, sprzątania
  • Koszty działania online.

Czy są jakieś wykluczenia do kosztów kwalifikowanych?

Tak. Konkretne przykłady kwalifikujących się kosztów oraz wykluczenia do powyższych kosztów określono w tabeli w §11 regulaminu programu.

Jakie są zobowiązania rozliczeniowe?

Beneficjent zobowiązany jest do prowadzenia dokumentacji finansowej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Pamiętaj, by na wszystkie zakupy, usługi, zlecenia gromadzić faktury, umowy i inne potwierdzenia. Każdy jest zobowiązany do rozliczenia dofinansowania na warunkach określonych w umowie.

ROZDZIAŁ X

POMOC

Kto udziela informacji dotyczącej programu?

Informacje dotyczące programu są udzielane e-mailowo:

  • Magdalena Zadrożna, mzadrozna@irjr.pl, tel. 451 040 489
  • Szymon Szetela, sszetela@irjr.pl, tel. 786 448 497
  • Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej, ul. Białostocka 22/11, 03-741 Warszawa.

Przed zadaniem pytania warto najpierw upewnić się, czy w regulaminie nie ma zawartej odpowiedzi.

Gdzie jeszcze uzyskać pomoc?

Jeśli masz pytania lub szukasz pomocy w gronie bibliotekarzy dołącz do Forum Bibliotekarzy.

Odkryj inne dofinansowania, granty i konkursy dla bibliotek

Możliwości jest więcej!