W sobotę 6 września 2025 roku w Ogrodzie Saskim w Warszawie odbyła się finałowa 14. edycja Narodowego Czytania. W tym roku Polacy w kraju i za granicą wspólnie sięgali po twórczość Jana Kochanowskiego, ojca literackiego języka polskiego i jednego z największych twórców europejskich epoki renesansu. Akcja pokazała, że poezja sprzed pięciu wieków wciąż inspiruje i buduje wspólnotę. Jan Kochanowski stał się na nowo głosem Polaków – świadkiem ich historii i przewodnikiem po uniwersalnych wartościach.
Inauguracja Narodowego Czytania
Tradycję Narodowego Czytania kontynuowała nowa para prezydencka. Ceremonię w samo południe otworzył Prezydent RP Karol Nawrocki, któremu towarzyszyła Pierwsza Dama Marta Nawrocka. Prezydent w swoim wystąpieniu podkreślił ponadczasowość twórczości Kochanowskiego, nazywając ją „kapsułą czasu”, która przechowała polską tożsamość nawet w czasach zniewolenia. Zaproponował również, by rok 2030 – w 500. rocznicę urodzin poety – ogłosić Rokiem Jana Kochanowskiego.
– Mimo, że mija blisko pięć wieków od narodzenia Jana Kochanowskiego, wciąż jest z Polakami, jest dla nas tak ważny, bo jest ojcem literackiego języka polskiego, który przetrwał kolejne wieki. Jego poezja jest kapsułą czasu, daje nam możliwość sięgnięcia do miejsc, okoliczności, języka, do których nie mielibyśmy dostępu, gdyby nie poezja twórcy – zaznaczył.
Pierwsza Dama zauważyła natomiast, że Narodowe Czytanie łączy Polaków na całym świecie. Wskazała na bogactwo tematów w poezji Kochanowskiego – od radości i zachwytu nad przyrodą, po refleksję nad cierpieniem i przemijaniem.
Poetyckie widowisko
Dzieła Jana Kochanowskiego czytali: Marta Alaborska, Olga Bończyk, Filip Gurłacz, Maja Hirsch, Janna Orleańska, Marcin Przybyszewski, Jan Wieczorkowski i Mirosław Zbrojewicz. Narratorem wydarzenia był Przemysław Babiarz. Wybrane utwory Kochanowskiego odczytano w formie debaty przy tradycyjnym polskim stole. Wraz z oprawą muzyczną stworzyły poetyckie widowisko. Była to swoistego rodzaju rozmowa ułożona z fraszek, pieśni i trenów Mistrza z Czarnolasu oraz wymiana myśli poniesiona rytmowi poezji.
Po finale odbył się koncert KOCHANOWSKI. Wika/Strug/Monodia Polska z kompozycjami Filipa Wiki do wierszy Jana Kochanowskiego, w nowych muzycznych interpretacjach.
Wspólne czytanie
– Tegoroczna akcja została zorganizowana w blisko 6,5 tysiąca miejsc w Polsce i na całym świecie. Pokazujecie, że Jan Kochanowski wciąż inspiruje. Cieszę się bardzo i do zobaczenia w przyszłym roku – podsumowała Pierwsza Dama. Warto dodać, że Prezydent podkreślił udział bibliotek i placówek kulturalnych, które są zaangażowane w akcję.
Już jutro pojawią się pierwsze relacje z lokalnych obchodów Narodowego Czytania. Zachęcam do nadsyłania relacji na adres b.morawiec@lustrobiblioteki.pl. Na materiały czekam tylko do wtorku do końca dnia.
Za rok Mickiewicz
Para Prezydencka ogłosiła również przyszłoroczną lekturę akcji. Podczas 15. edycji w 2026 roku będziemy czytać „Dziady” Adama Mickiewicza.
Źródło zdjęć: Paweł Morawiec
