Twórczość Jana Kochanowskiego, w szczególności jego fraszki, to doskonały materiał na angażującą zabawę literacką „Fraszkomania”. Dzięki swojej różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej, fraszki przypadną do gustu uczestników Narodowe Czytania. W materiałach przygotowałam najpopularniejsze fraszki w formie kart. Jedna strona zawiera czytelny tekst, a druga – skan ze starodruku z 1584 roku. Dla wygody niektóre karty mają orientację pionową, inne poziomą – zdecyduj, które wykorzystasz.
TUTAJ ZNAJDZIESZ BEZPŁATNE MATERIAŁY DO POBRANIA
Jak wykorzystać fraszki?
Wydrukuj karty z fraszkami z poniższego pliku. Możesz również wybrać własne fraszki, korzystając z udostępnionego w domenie publicznej starodruku.
Wskazówka: Aby dopasować fraszki do wieku uczestników, podziel karty według tematyki.
Wariant I. Lektura z oryginałem
Zadaniem uczestnika jest wylosowanie karty ze starodrukiem i przeczytanie tekstu. Pozostała część grupy sprawdza poprawność na drugiej, współczesnej karcie. Dla urozmaicenia przygotuj dla uczestników warsztaty kaligrafii, aby uczestnicy mogli własnoręcznie przepisywać wybrane fraszki.
Wskazówka: Jeśli nie masz możliwości wydruku, karty można wyświetlać na ekranie.
Wariant II. Mistrzowskie przeróbki
Przygotuj na kartkach słowa lub tematy (np. smartfon, wino, przyjaźń, nauka, kawa, selfie, mem). Uczestnik losuje kartę z fraszką Jana Kochanowskiego oraz kartę z nowoczesnym słowem. Jego zadaniem jest przerobienie fraszki w taki sposób, aby zawierała nowe słowo, ale nadal brzmiała jak u mistrza. Reszta grupy ocenia najbardziej kreatywną lub dowcipną przeróbkę.
Wskazówka: Ten wariant idealnie nadaje się do wykorzystania w mediach społecznościowych. Możesz też zorganizować konkurs dla uczestników.
Wariant III. Nowe fraszki
Zadaniem uczestnika/uczestników jest wymyślenie własnej fraszki do wylosowanego przedmiotu. Na koniec wszyscy wybierają najbardziej kreatywną i zwariowaną fraszkę oraz przyznają zabawne tytuły, np. Fraszkowy Improwizator, Mistrz Fraszek czy Król Fraszek.
Wskazówka: Możesz przygotować nietypowe, a nawet śmieszne przedmioty do losowania, np. zabawkową gumową kaczkę, szkolną kredę, stary telefon, jednorazową maseczkę. Taki element zaskoczenia pobudzi kreatywność uczestników i sprawi, że fraszki będą jeszcze bardziej zwariowane. Warto też poruszyć temat tego, jak odnalazły się Kochanowski we współczesnym świecie.
Wariant IV. Pojedynek na fraszki
Podziel uczestników na grupy. Pojedynek polega na tym, że jedna z drużyn zaczyna fraszkę, a druga musi ją dokończyć w taki sposób, aby zachować rytm, styl i humor właściwy Kochanowskiemu. W wielkim finale dwie drużyny mają za zadanie wymyślić początek własnej fraszki i dać dokończyć przeciwnikom. Zwycięzcę lub zwycięzców wybiera publiczność.
Wskazówka: Możesz wcześniej zorganizować rozgrzewkę, aby uczestnicy oswoili się z formą. Aby ułatwić zadanie, możesz przygotować ściągawki z rymami lub krótkimi cytatami z twórczości Kochanowskiego, które uczestnicy będą mogli wykorzystać. Zabawę można urozmaicić, używając rekwizytów.
Wariant V. Koncert poezji śpiewanej
Zaproś lokalnych muzyków, zespoły lub artystów, aby przygotowali specjalny koncert, podczas którego zaprezentują fraszki Jana Kochanowskiego. Koncert poezji śpiewanej może być głównym punktem programu lub jego uzupełnieniem, które nada wydarzeniu artystyczny charakter.
Wskazówka: Jeśli nie masz możliwości zorganizowania profesjonalnego koncertu, zaproś utalentowanych mieszkańców, uczniów szkół muzycznych lub pasjonatów, aby w formie „otwartej sceny” zaprezentowali własne muzyczne interpretacje fraszek.
Na koniec rozdaj uczestnikom okolicznościowe zakładki do książek lub przypinki.
