Niech moc bibliotek zabrzmi podczas Tygodnia Bibliotek! Niech hasło „Biblioteka. Lubię tu być” stanie się zaproszeniem, które przyciągnie stałych bywalców i otworzy drzwi nowym czytelnikom do przestrzeni pełnej literatury, kreatywności i możliwości. To nasza szansa, by pokazać, jak silne i różnorodne są biblioteki w życiu lokalnych społeczności. Jak urozmaicić te wyjątkowe dni, by zyskać jeszcze większe grono czytelników? Sprawdź inspirujące pomysły przygotowane przez Lustro Biblioteki i przekształć je w działanie!
Inspiracje są proste i łatwe w wykonaniu przy zerowym lub niewielkim nakładzie finansowym. Część z nich możesz zorganizować w bibliotece, ale też wykorzystać do działań w przestrzeni wirtualnej. Pamiętaj:
- ogranicza Cię tylko wyobraźnia
- dostosuj pomysły do swoich możliwości, specyfiki biblioteki i odbiorców
- nawiąż współpracę z innymi podmiotami, mediami, instytucjami, organizacjami
- o promocji wydarzeń
- aby bawić się dobrze.
Otwórzmy drzwi szerzej niż zwykle
Zaproś mieszkańców (szczególnie tych, którzy do tej pory nie byli w bibliotece):
- do założenia karty bibliotecznej. Pokaż, jakie korzyści niesie posiadanie takiej karty, co dzięki niej zyska czytelnik i jak z niej korzystać. Jeśli w regulaminie jest opłata za wydanie karty, warto z niej zrezygnować. To zaprocentuje w przyszłości i w statystykach!
- na zwiedzanie zakamarków biblioteki. Może ono być połączone z grą miejską, aby bardziej zaangażować w odkrywanie miejsc związanych z udostępnianiem, katalogowaniem, digitalizacją. To buduje zaufanie i ciekawość. Najważniejsze, aby uświadomić lokalną społeczność i rodziny mieszkające wokół siedziby biblioteki, że to miejsce otwarte i bezpieczne dla każdego, niezależnie od wieku, statusu społecznego, płci, wyznania itp.
- na spotkania z bibliotekarzami. Pokaż kulisy swojej pracy, zdradź tajemnice zawodu i daj się lepiej poznać. Możesz:
– zorganizować wspólną sesję fotograficzną. Przygotuj ciekawe tło, śmieszne gadżety, napisy motywujące, przebrania (np. znanych bohaterów literackich). Nie potrzebujesz profesjonalnego aparatu, bo każdy ma go w telefonie. Akcję promuj w mediach społecznościowych, a uczestników poproś o dodawania hashtagu wymyślonego na tę okazję i oznaczanie profilu biblioteki. Jako inspiracje zobacz: akcję wielickich bibliotekarzy „Książka na lepsze jutro”, zabawę perspektywą w wykonaniu MBP w Koninie, wystawę „Księga twarzy bibliotekarzy”, retro projekt MBP w Piekarach Śląskich.
– pokazać swój profil. Warto, aby każdy znał swoją 'panią z biblioteki’ i wiedział w czym się spełnia. Możesz zorganizować akcję w której: zdradzisz, jak zaczęła się Twoja przygoda z biblioteką, jakie ciekawe sytuacje zaobserwowałeś przez lata pracy, jakie książki polecasz itp. Idealną inspiracją, którą polecam była akcja #fajnybibliotekarz – pracownicy Biblioteki Gdynia ujawnili swoją twarz, dali się poznać z najlepszej strony, zdradzili jak zarazili się miłością do książek, a nawet pokazali skrywane talenty. Akcja do wykonania całkowicie online, albo w formie spotkania.
– przygotować memy o zawodzie bibliotekarza i pokazać nas z przymrużeniem oka. Jak co roku, polecę te stworzone przez MBP w Lublinie, bo niezmiennie są aktualne. Zobacz galerię memów.
- zorganizuj akcję „Znani za ladą” jak zrobiła to Biblioteka Kraków. Książki, wspólnie z bibliotekarzami, wypożyczali artyści, dziennikarze, pisarze, radni miejscy, mistrzynie kuchni i sportu. Zobacz kulisy akcji. Ten pomysł może przemienić się w akcję „Zostań bibliotekarzem na godzinę” – zorganizuj krótkie warsztaty, podczas których chętni będą mogli spróbować prostych zadań bibliotekarskich.
- nagraj teledysk z udziałem kadry bibliotecznej. Tak swój wizerunek pokazali m.in. pracownicy MBP we Włocławku w piosence „Ciąg do książek”, ale jest to na porządku dziennym w USA, czego przykładem jest biblioteczna parodia „Unread Book”.
- dostosuj godziny otwarcia do czytelników. Niech każdy będzie mieć szansę na odkrycia tego, co biblioteka oferuje. Tydzień Biblioteki jest też okazją, aby przygotować np. nocne zwiedzanie, spotkania w gronie znajomych w ich wolnym czasie, odwiedzenia biblioteki całą rodziną.
- zachęć do przybycia do biblioteki w niecodzienny sposób. To forma zabawy, ale i promocji zdrowego trybu życia. Skłoń mieszkańców do przybycia do siedziby hulajnogą, rowerem, wrotkami, wózkiem lub innym pojazdem. Możesz przygotować np. grę miejską, aby każdy zwiedził wszystkie filie.
Buduj relacje ze społecznością
Bibliotekarze powinni wychodzić do czytelników i szukać sposobności do przyciągnięcia ich do biblioteki. Oto kilka sposobów:
- zorganizuj czytelnię pod chmurką. Bądź tam, gdzie są czytelnicy, bo ich majówka będzie trwać dłużej. Wyjdź poza mury biblioteczne i pojaw się w miejscach obleganych przez mieszkańców. Super przykład dostrzegłam w akcji MBP w Lęborku, gdzie wykorzystano zwykłą drabinę jako regał, a dodatkowo zapewniono szereg atrakcji: zabawy, zajęcia, teatrzyk kamishibai, wyzwania czytelnicze. Do stworzenia strefy czytania warto wykorzystać też pomysł Rawickiej Biblioteki Publicznej na skrzynki z recyklingu.
- zorganizuj dowóz książek. Inspiracją może być akcja „Na kółkach do biblioteki” Biblioteki w Centrum Kultury w Siechnicach. Można odwrócić też sytuację i zaoferować dowóz książek – zobacz projekt „Hulajbooki”, a także zwróć uwagę na inne mobilne biblioteki. Oczywiście statki też są na fali, o czym świadczy czytelnicza akcja na Odrze. Swój sposób na „wyjście do czytelnika” z książką znalazła MBP w Lesznie, która zdradziła przepis na Bajkowóz.
- zaproś na literackie spacery. Poprowadź uczestników śladami bohaterów literackich lub miejsc związanych z lokalnymi pisarzami. To okazja do spotkania w gronie osób ceniących książkową pasję. Swój pomysł na spacer opisała Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna w Lustrze Biblioteki. Zaprosiła członków Dyskusyjnego Klubu Książki do pieszej przechadzki i rozmów o jednym z laureatów nagrody literackiej NIKE.
- świetnym pomysłem jest Parada Moli i Motyli Książkowych. Zachęć mieszkańców do wyboru ich ulubionych bohaterów z książek i pokażcie to na ulicach. Możesz też przygotować pulę postaci do wylosowania dla niezdecydowanych lub nieśmiałych osób, które będą odnosić się do wybranego hasła lub tematu przewodniego. Paradzie może towarzyszyć konkurs na najlepsze przebranie lub transparenty nawiązujące do literatury. W finale zaplanuj głośne czytanie i sesję zdjęciową, by upamiętnić wydarzenie. Idealnymi przykładami są Parada Moli i Motyli Książkowych zorganizowana w Krakowie i przemarsz postaci z bajek w Sopocie.
- powyższy korowód można urozmaicić akcją żywych książek. Pracownicy Miejskiej Biblioteki Publicznej – Centrum Kultury w Boguszowie-Gorcach wyszli na ulice miasta przebrani za książki. Przeczytaj przepis na wykonanie żywej książki.
- nieszablonowym działaniem może być rekord czytania jeden po drugim. Taką akcję przygotowała biblioteka w Chełmie, która wraz z ponad 3 tys. czytelników pobiła rekord Guinnessa w liczbie osób czytających jedna po drugiej. Każdy z uczestników musiał przeczytać jedno zdanie, a odstęp między jedną a drugą osobą czytającą wynosił 10 sekund.
- zaplanuj flashmob. Zaskocz przechodniów, klientów w galerii handlowej, spacerowiczów w parku i zorganizuj flashmob z głośnym czytaniem. Wybierz miejsce, godzinę, zadanie i działaj.
- praktycznie każdą inicjatywę połączysz z happeningiem. Może on przybrać formę np. układania wielkiego napisu 'BIBLIOTEKA’, jak w przypadku książnicy z Łomży. Celem akcji było zwrócenie uwagi mieszkańców na miejsce jakie zajmuje biblioteka w przestrzeni miejskiej, ale też w krajobrazie kultury łomżyńskiej. W prezencie każdy zainteresowany mógł wziąć ze sobą wybraną książkę, a także porozmawiać z bibliotekarzami.
- zorganizuj „Bieg na wieżę z książką”. Taką akcję organizuje MBP w Żaganiu. W ten sposób propaguje zdrowy styl życia i czytelnictwo, bowiem każda drużyna musi biegiem pokonać 218 stopni na wieżę widokową trzymając w rękach swoje ulubione książki. O sposobie przygotowania akcji przeczytasz tutaj. Nieco inaczej sport z czytaniem połączyła Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Sieraków, która zaproponowała „Trening z książką” w parku miejskim.
- zorganizuj kiermasz książek i przyciągnij fanów literatury. Wiele przykładów znajdziesz tutaj.
- zorganizuj festiwal literacki, który jest teraz w modzie praktycznie w wielu dużych i mniejszych miastach. To wydarzenie literackie połączone ze spotkaniami z autorami, kiermaszami, przyciągające jak magnes miłośników książek. Warto zainspirować się festiwalami takimi jak: „Pociąg do literatury. Festiwal Herlinga-Grudzińskiego”, Festiwal Poezji Miganej, Zakopiański Festiwal Literacki.
- zainstaluj budkę bookcrossingową. Zachęć czytelników do dawania drugiego życia książkom i szerzenia idei bookcrossingu. Gorąco polecam pomysł Książniczek w Radzyniu Podlaskim. Pomysły pokazywałam wielokrotnie w Lustrze Biblioteki tutaj.
Zachęcaj do czytania
Zbiory są filarem funkcjonowania każdej biblioteki i narzędziem do świadczenia usług. W bibliotekach wszystko krąży wokół literatury, dlatego przygotuj prezentacje literatury, nietypowych zbiorów lub nowości. Pokaż księgozbiór w nowym wymiarze i zadziałaj nim! Możesz zorganizować:
- akcję zachęcającą do wypożyczania książek „Nie bój się wypożyczyć książki”. Sądecka Biblioteka Publiczna postawiła na powieści kryminalne i detektywistyczne oraz zdradziła sposób na organizację.
- akcję „Oddaj bez kary”. Każda biblioteka ma zapominalskich użytkowników. By przyciągnąć tych, którzy zalegają z terminowym zwrotem wypożyczonych zbiorów i dać im nową szansę na korzystanie z biblioteki ogłoś akcję jednorazowych zwolnień z kar. Materiały promocyjne pobierzesz bezpłatnie tutaj.
- zwiększenia limitu wypożyczeń. Ciekawostka: w Bibliotece w Modliborzycach wypożycza się książki na 500 dni! O szczegółach przeczytasz tutaj.
- pojedynek książek. Wybierz do pojedynku dwie książki i nakłoń odwiedzających do oddawania głosu na lepszy tytuł; głosowania który kryminał jest lepszy, który gatunek literacki jest najpopularniejszy, jaką serię książek polecić do czytania itp. Zobacz, jak to zrobiła Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie!
- warsztaty tworzenia koszulek recenzenckich. Pomysł biblioteki szkolnej w Mechnicy polegał na stworzeniu na koszulkach reklamy książki, która byłaby jej recenzją. Aby zorganizować podobną akcję należy zebrać grupę czytających, porozmawiać z nimi o ulubionych tytułach i zachęcić do przygotowania grafiki na białych koszulkach. Na koniec każdy może zaprezentować swoją koszulkę i książkę, tak aby zachęcić innych do jej przeczytania. Szczegóły organizacyjne akcji tutaj.
- warsztaty składania book nook lub bookshelf insert. To nic innego jak małe wnęki przypominające dioramy, które mogą zadomowić się na regałach między książkami. Book nook może ukazywać np. miniaturowy świat z książek, gabinet bohatera literackiego, odwzorowanie sceny, regał i wszystko to, na co tylko wyobraźnia pozwoli. Wykonać go można z materiałów wtórnych, dodatków i ozdób, jak i dodać światła, elementy ruchome w stylu pozytywki. Przykładową realizacją book nooka może się poszczycić Biblioteka Publiczna Miasta Gniezna.
- warsztaty tworzenia humorystycznych deklaracji bibliotecznych, czytelniczych i nie tylko. Barwne strony życia bibliotek zaprezentowali bibliotekarze rywalizujący w jednym z konkursów.
- promocję książek najpoczytniejszych autorów. Skorzystaj z gotowego rankingu „Najpoczytniejszych autorów w 2024 roku” i zachęć do wypożyczania właśnie tych tytułów. Jeśli nie masz wystarczającej liczby egzemplarzy do wypożyczenia, możesz polecić wersję cyfrową: e-booka lub audiobooka, np. jako post w mediach społecznościowych, plakat z kodami QR.
- akcję bibliotekarze polecają. Zorganizuj wystawę, regał, ranking, zamieść recenzję na stronie internetowej biblioteki lub wydrukuj jednozdaniowe 'polecajki’ i naklej na polecany tytuł. Koniecznie napisz, ile egzemplarzy czeka w bibliotece, w jakich godzinach można je odebrać lub zapromuj korzystanie z katalogu on-line. Aby zachęcić do odwiedzania biblioteki, przygotuj dla czytelnika drobny upominek do odebrania – zakładkę, cukierka, wróżbę lub cytat. Działaniom może towarzyszyć konkurs na recenzję.
- wystawę „Moda na okładkę” z możliwością wypożyczenia. Wybierz z księgozbioru książki o tym samym kolorze okładki, wybranej tematyce, z dolnej półki, lekturę na dany nastrój lub zekranizowane powieści. Przygotuj regał ze specjalnymi oznaczeniami, na którym wyeksponujesz wybrane lektury – książki w kolorze czerwonym mogą być kryminałami, hasło: jeśli oglądałeś film spodoba Ci się także książka, Jaki masz dziś nastrój? (na książkę lub regał naklej odpowiednie karteczki z napisami).
- rozdawaj pakiety książek dostosowane do wieku odbiorcy. Doskonale sprawdzą się pakiety dla całej rodziny, na które będą składać się np. książki dla mamy, taty, dziecka, lektura do głośnego czytania, poradnik, audiobook, gra planszowa, film, wycinanka słowna, kolorowanka, zakładki do książek. Obligatoryjnie trzeba dołączyć zaproszenie na kolejne wydarzenie w bibliotece. Wkład do takiego pakietu można urozmaicić innymi elementami pozyskanymi od sponsorów bądź gadżetami promocyjnymi przekazanymi od miasta, pobliskiej firmy.
- Książflix – wzorowany na popularnym serwisie streamingowym VOD – to tablica, na której polecany jest TOP 5 najpopularniejszych tytułów tygodnia. Wśród propozycji okładki książek: popularnych teraz, ostatnio dodanych, znanych i lubianych, polecanych przez np. dział gromadzenia i opracowania. Taką akcję zorganizowało już wiele bibliotek, ale chyba pierwszą w Polsce była LUBITEKA Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna w Lublińcu.
- akcja czytelniczą „Biorę w ciemno!”. Popularna randka z tajemniczą książką może przybrać formę do każdej okazji. Wybierz warte polecenia książki, starannie opakuj je, przyozdób (np. elementem związanym z fabułą, hasłem, cytatem) i wyeksponuj dla odwiedzających. Swoją edycję pod nazwą „Book Traf – daj się zaskoczyć” zaproponowała MBP w Koninie dopisując na książkach zagadki: „A kysz”, „Tańczące Safari”, „Wąsy i ogony”.
- polecaj zbiory dostępne online. Biblioteki cyfrowe mają mnóstwo do zaoferowania. Począwszy od milionów zbiorów, intrygujących kolekcji, niesamowitych grafik, starych fotografii, a kończąc na autografach wybitnych twórców i historycznych mapach. Są bezpłatne i czynne bez przerwy. Jest jedno „ale”. Uzależniają od czytania i wciągają w poszukiwania kolejnych zbiorów. Do czego wykorzystać biblioteki cyfrowe? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w bezpłatnym poradniku „Biblioteki cyfrowe jako narzędzie do wykorzystania przez bibliotekarzy”. Sprawdź listę bibliotek cyfrowych w Polsce i bibliotek cyfrowych na świecie.
- nagrywanie podcastu literackiego lub audiobooka. Owocem prac Biblioteki w Rumi był audiobook Kaszëbôjczi (Kaszubajki) przygotowany w języku polskim i kaszubskim. Podcast może dotyczyć literatury, recenzji, świata nowości wydawniczych lub być zapisem interesujących spotkań w bibliotece. Nagraj odcinki o ciekawych książkach, zbiorach specjalnych, pracy bibliotekarzy i ciekawostkach z życia biblioteki.
Jak napisać ciekawą relację?
Jak zwrócić uwagę na bibliotekę za pomocą (nie)zwykłej relacji? Jak zaprezentować się w sprawozdaniu od najlepszej strony? Jak połączyć tekst z multimediami? To pytania, na które warto znać odpowiedź, gdy stajesz przed napisaniem relacji i zaprezentowaniem tego, co się działo na ważnym wydarzeniu organizowanym przez bibliotekę. Ten poradnik podpowie Ci, jak to zrobić!
Swoją relację z Tygodnia Bibliotek lub innego wydarzenia możesz przesłać śmiało do Lustra Biblioteki. Z chęcią pokażę interesujące działania i Twój pomysł, inspirując innych bibliotekarzy. Maile możesz kierować na adres: b.morawiec@lustrobiblioteki.pl.
Film do pobrania
Na koniec zachęcam do pobrania bezpłatnego filmu na Dzień Bibliotekarza i Bibliotek.
Wideo można pobierać (bez dokonywania modyfikacji) pod warunkiem oznaczenia Lustra Biblioteki (www.lustrobiblioteki.pl) w mediach społecznościowych i/lub w innych źródłach, na których zostanie udostępnione. Kliknij prawym przyciskiem myszy i wybierz opcję „zapisz jako”. Link bezpośredni do filmu pobierzesz TUTAJ.
Życzę owocnego i radosnego Tygodnia Bibliotek!
Granty i dodatkowe pieniądze dla bibliotek
Czy wiesz, że wiele akcji i projektów możesz zrealizować, dzięki dofinansowaniom ze źródeł zewnętrznych? Jeśli jeszcze nie wiesz, gdzie szukać pieniędzy, wejdź do darmowego serwisu „Dofinansowania dla bibliotek”.
To nieoceniona pomoc w pracy bibliotekarzy i osób poszukujących dodatkowych źródeł finansowania swoich jednostek i zwiększenia budżetu. Zaletą serwisu jest wygodny terminarz naborów, dzięki któremu można sprawdzić, w jakich programach można aktualnie składać wnioski lub zaplanować udział w innych.
W serwisie „Dofinansowania dla bibliotek” znajdziesz informacje przydatne do pisania wniosku, poradniki, wzory dokumentów, najważniejsze dane, sposób oceny wniosków, koszty kwalifikowane, przykłady zrealizowanych działań, listy rankingowe i inne pomocne wskazówki. Zapraszam!
Źródło zdjęć: wcześniej publikowane materiały prasowe, lead freepik.com
